Google, 6 Şubat 2023’te Maraş merkezli meydana gelen ve “asrın felaketi” olarak nitelenen depremlerde Android Deprem Uyarıları (AEA) sisteminin doğru şekilde çalışmadığını ve 10 milyondan fazla kullanıcıya bildirim gönderilemediğini kabul etti.
“SİSTEM TASARLANDIĞI GİBİ İŞLEMEDİ”
BBC’nin haberine göre, Google yetkilileri, Kahramanmaraş merkezli 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki iki büyük depremin yaşandığı gün Android işletim sistemine bağlı erken uyarı sisteminin teknik sorunlar yaşadığını doğruladı. Kaliforniya merkezli teknoloji devi, AEA’nın o gün aktif olmasına rağmen tasarlandığı ölçekte hizmet veremediğini belirtti.
Google, depremin merkez üssüne 157 kilometre mesafedeki yaklaşık 10 milyon kişiye en yüksek seviyede uyarı gitmesi gerekirken, sistemin büyüklüğü yanlış tahmin ettiğini ve bu nedenle kritik uyarıları göndermediğini açıkladı.
DEPREMİN BÜYÜKLÜĞÜ 4,5 ZANNEDİLDİ
AEA, 6 Şubat sabahı saat 04.17’de meydana gelen ilk depremin büyüklüğünü 7,7 yerine sadece 4,5–4,9 olarak algıladı. Bu nedenle yalnızca 469 kişiye “harekete geç” uyarısı gönderilirken, yaklaşık 500 bin kullanıcıya da düşük seviye, yani “hafif sarsıntı” bildirimi iletildi.
Aynı gün yaşanan ikinci büyük deprem sonrasında ise yaklaşık 8 bin 158 kişiye yüksek seviye uyarı, 4 milyon kullanıcıya ise orta seviyede bir “farkında ol” bildirimi gönderilebildi. Ancak sistemin teknik yetersizliği, milyonlarca kişiye ulaşmasını engelledi.
HAYAT KURTARABİLECEK SANİYELER KAYBEDİLDİ
AEA sisteminin doğru çalışması hâlinde, kullanıcılara yaklaşık 35 saniyelik bir hazırlık süresi kazandırabileceği belirtiliyor. Ancak hatalı tahminler, bu kritik zaman diliminin boşa gitmesine neden oldu.
“SİSTEM GELİŞTİRİLMEYE DEVAM EDİYOR”
Google, yaşanan teknik sorunlara rağmen her büyük depremden sonra sistemin geliştirilmeye devam ettiğini belirtti. Şirket sözcüsü, “Her büyük sarsıntıdan sonra öğrendiklerimize dayanarak algoritmaları yeniden ayarlıyoruz. Deprem uyarı sistemleri teknik olarak son derece karmaşık ve zorluklar içeriyor,” ifadelerini kullandı.
“İKİ YILDA FARK EDİLDİ, BU ÇOK ENDİŞE VERİCİ”
Colorado Madencilik Okulu’ndan (Colorado School of Mines) araştırmacı Elizabeth Reddy ise sistemdeki bu hatanın ancak iki yıl sonra fark edilmesini “endişe verici” olarak niteledi. Reddy, “Bu küçük bir olay değil, insanlar hayatını kaybetti. Uyarı sisteminin beklenen etkiyi yaratamaması büyük bir hayal kırıklığı” dedi.
TÜRKİYE’DE ANDROİD AĞIRLIKLI
Google, Türkiye’deki akıllı telefonların yüzde 70’inden fazlasının Android işletim sistemiyle çalıştığını ve AEA’nın hâlen 98 ülkede aktif olduğunu bildirdi.
ASRIN FELAKETİ
6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli yaşanan iki büyük deprem, 11 ilde yıkıma yol açtı. 53 bin 537 kişi hayatını kaybederken, 107 bin 213 kişi yaralandı. 14 milyondan fazla insan doğrudan etkilendi, ülke genelinde yedi günlük millî yas ilan edildi.
