ABD merkezli yoğurt markası Chobani’nin kurucusu Hamdi Ulukaya’nın, Fenerbahçe ile yapılan sponsorluk anlaşmasının imza töreninde kullandığı “Türkiyeliler” ifadesi tartışmalara neden oldu. Törende yaptığı konuşmada, “Kıymetli Fenerbahçe ailesi, tüm Türkiyeliler ve halkımız…” diyen Ulukaya’ya sosyal medyada çeşitli kesimlerden eleştiriler yöneltilirken, en dikkat çeken tepki tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı’dan geldi.
ORTAYLI: “TÜRKİYELİ BİR ÜST KİMLİK OLAMAZ”
Ortaylı, Instagram üzerinden yaptığı paylaşımda, “Size kimlik soruyorlar, kimliğinizi açık söyleyin. ‘Türkiyeli’ bir üst kimlik olamaz,” diyerek Ulukaya’nın ifadesini sert şekilde eleştirdi. Ortaylı, “Türkiye, hâkim etnik gruba göre, ülkemize başkalarının verdiği bir isimdir. Şimdi bir de ‘Türkiyeli’ tabiri yaratmanın mantıkla bağdaşır bir yanı olamaz,” ifadelerini kullandı.
Ortaylı, tarihsel referanslarla Türkiye adının kökenine de değindi. “İtalyanlar ‘Turchia’, Fransızlar ‘Turquie’, Almanlar ‘Türkenland’ diyordu. Türkiye adı, Türk halkına referansla yüzyıllar içinde yerleşmiş bir ifadedir. ‘Türkiyeli’ gibi yeni ve yapay tanımların ne tarihsel ne de dilsel karşılığı vardır,” dedi.
“AMERİKALI BENZETMESİ DOĞRU DEĞİL”
Ortaylı, “Amerikalı deniliyor da ‘Türkiyeli’ niye olmasın?” şeklindeki savunmaları da eleştirdi. Amerika kıtasının keşfinden sonra oluşan çok etnili, göçmen karakterli yapının Türkiye’ye benzemediğini savunan Ortaylı, “Amerikalılık Anglo-Sakson göçü ve İngiliz dili etrafında şekillenmiş bir kimliktir. Türkiye ise tarih boyunca Türkleşmiş bir coğrafyadır ve içinde ‘Türk’ adını taşır. Bu durum bire bir kıyaslanamaz,” değerlendirmesinde bulundu.
“YURTTAŞLIK ADI DEĞİŞTİRİLEMEZ”
Ulukaya’nın ifadesini bir kimlik tercihi olarak gören Ortaylı, bu tercihin yurttaşlık düzeyine taşınmasını ise “anlamsız ve hakkaniyetsiz” olarak nitelendirdi. “Kimliğinizi değiştirmek isteyebilirsiniz ama bu amaçla ülkenin yurttaşlık kimliğini de değiştiremezsiniz. Buna hakkınız yoktur,” diyerek noktayı koydu.
NE OLMUŞTU?
Fenerbahçe ile Chobani arasında imzalanan sponsorluk anlaşması kapsamında stadyumun isim hakkı ve Avrupa kupalarında göğüs sponsorluğu belirlenmişti. Törende konuşan Hamdi Ulukaya, “Kıymetli Fenerbahçe ailesi, tüm Türkiyeliler ve halkımız…” ifadelerini kullanmış, bu sözler kısa sürede sosyal medyada gündem olmuştu.
