ABD hükümetinin yeni yayımladığı resmi rapor, Suriye’nin doğusunda görev yapan Amerikan kuvvetlerinin bazı bölgelerden çekilmesinin, sahadaki güç dengelerinde ciddi değişikliklere yol açtığını ortaya koydu. ABD Genel Müfettişliği’nin raporuna göre, bu çekilme Demokratik Suriye Güçleri (DSG) ile bölgedeki Arap aşiretleri arasındaki gerilimi daha da körükledi.
ENTEGRASYON MÜZAKERELERİ TIKANDI
ABD Savunma, Dışişleri ve Uluslararası Kalkınma Ajansı müfettişlerinden oluşan denetim kurulu, raporunda Nisan-Haziran 2025 dönemine odaklanarak Irak ve Suriye’de yürütülen Inherent Resolve operasyonunun son durumunu değerlendirdi.
Rapor, DSG’nin yeni Suriye ordusuna entegrasyon müzakerelerinin çıkmaza girdiğini belirtiyor. Oysa Mart ayında DSG Genel Komutanı Mazlum Abdi ile geçiş dönemi Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara arasında özerk yönetim yapılarının Şam’a entegre edilmesine dair bir anlaşma imzalanmıştı. Ancak her iki taraf da henüz hiçbir ilerleme sağlanamadığını kabul ediyor. Fransa Dışişleri Bakanlığı ise tarafların yakın zamanda Paris’te bir araya gelmesini planladıklarını açıkladı.
ŞAM-KAMIŞLI HATTINDAKİ TEMEL ANLAŞMAZLIKLAR
Raporda, DSG ile Suriye hükümeti arasındaki uzlaşmazlığın temelinde, ülkenin yönetim sistemi konusunda yaşanan görüş ayrılıkları olduğu vurgulandı. DSG, federal bir sistem ve kendi güvenlik yapısının korunmasını isterken, Şam ise üniter devlet modelini ve tüm askeri güçlerin merkezi denetimini talep ediyor.
HALEP ANLAŞMASI VE TİŞRİN BARAJI DEVRİ ERTELENDİ
1 Nisan’da Halep vilayetinde yapılan güvenlik anlaşması kapsamında, Suriye ordusu bölgedeki güvenlikten sorumlu olacaktı. Anlaşma özellikle, Kürt nüfusun yoğun yaşadığı bölgelerde istikrar sağlanmasını hedefliyordu. Aynı anlaşma çerçevesinde DSG, stratejik öneme sahip Tişrin Barajı’nı da hükümete devretmeyi kabul etti. Ancak Haziran ayı ortasına kadar bu devir gerçekleşmedi. Rapora göre, DSG bu konuda güvenlik endişeleri taşıyor.
ABD ÇEKİLDİ, DSG İLE ARAP AŞİRETLERİ ARASINDA TANSİYON YÜKSELDİ
Nisan ayında ABD, IŞİD tehdidinin azalmasını gerekçe göstererek Suriye’deki askerî varlığını önemli ölçüde azaltacağını duyurmuştu. Haziran itibarıyla bölgede sadece üç ABD üssü kalmış durumda. Raporda, çekilmenin DSG ile Arap aşiretleri arasındaki tansiyonu artırdığı belirtiliyor.
“Arap topluluklar DSG’yi, kaynakların paylaşımı ve güvenlik uygulamaları konusunda kültürel ayrımcılık yapmakla suçluyor ve onu bir ‘işgalci güç’ olarak görüyor,” ifadesi dikkat çekiyor. Raporda ayrıca, DSG’nin küçük silahlarla gerçekleştirilen saldırılara maruz kaldığı, ABD’nin ise birçok kez DSG ile aşiretler arasında arabuluculuk yaptığı kaydediliyor.
IŞİD KAMPLARI HÂLÂ KRİZ BÖLGESİ
DSG kontrolündeki cezaevlerinde yaklaşık 9 bin IŞİD mensubu tutulurken, Hol ve Roj kamplarında ise binlerce kadın ve çocuk barındırılıyor. Raporda, Hol kampının yaklaşık 28.400 kişilik nüfusa sahip olduğu, bunların yüzde 51’inin Suriyeli, yüzde 28’inin Iraklı ve yüzde 21’inin ise diğer ülke vatandaşlarından oluştuğu bildiriliyor. Roj kampında ise 2.400 kişi kalıyor ve bunların yüzde 93’ü yabancı uyruklu.
Bu dönemde 2.622 Irak vatandaşının ülkelerine iade edildiği belirtiliyor. ABD, kampların ve cezaevlerinin sorumluluğunun yeni Suriye hükümeti tarafından üstlenilmesini istiyor.
IŞİD TEHDİDİ DEVAM EDİYOR
Rapor, IŞİD’in saldırı kapasitesinin geçmiş yıllara göre zayıfladığına işaret etse de, örgütün hâlâ yeniden güç kazanma isteğinde olduğunu belirtiyor. IŞİD’in hedeflerinden biri de, yeni kurulacak Suriye hükümetini istikrarsızlaştırmak.
